Than van Nispen - het AI dieet
S01:E02

Than van Nispen - het AI dieet

Episode description

“Dat ging zelfs zo ver dat één student niet eens meer bij de eindpresentatie was, maar zichzelf had vervangen door een AI avatar die via text-to-speech het werk presenteerde.”

We gaan in gesprek met Than van Nispen, docent bij Muziek en Technologie. Al sinds zijn studie Biologie was hij op de hoogte van de ontwikkelingen van AI, maar werd in 2016 echt gegrepen door de mogelijkheden van deze systemen. Sindsdien heeft hij zich ingezet voor het toepassen van AI binnen HKU en Muziek en Technologie en gebruikt hij het zelf in onderwijs en maakproces, onder andere in het HKU AI seminar. Vorig jaar heeft Than echter een drastisch besluit genomen: hij is op ‘AI-dieet’.

In dit gesprek hoor je Than over zijn ervaringen met AI inzetten in onderwijs, wat zijn AI-dieet inhoudt en de onderbouwing voor zijn keuze.

In gesprek zijn Than van Nispen (Muziek en Technologie), Hanneke van der Lende (OOI), Mikal van Leeuwen (OOI).

Lees- en luistertips van Than

  • Why I quit AI - De presentatie waar Than naar verwijst in deze podcast
  • Arty Intelligence - het seminar over AI en kunst dat Than organiseerde
  • The A.I. dilemma - Tristan Harris over de (maatschappelijke) ontwikkelingen rondom AI, wordt ook genoemd in het gesprek.

Drie overzichtsartikelen over het energiegebruik van AI:

Woordenlijst

Er komen een aantal technische termen voorbij in de podcast, hieronder leggen we er een aantal uit. We verzamelen deze termen in ons AI woordenboek.

OpenAI - Het bedrijf achter onder andere ChatGPT en Dall-E.

Algoritme - Een set instructies of regels op basis waarvan een computer (of mens) een berekening kan maken of een probleem kan oplossen, vergelijkbaar met een recept. Zie ook deze video, voor een humoristische interpretatie (en consequenties) hiervan.

Machine Learning - Termen als AI, Machine Learning, Deep Learning en generatieve AI worden vaak en veelvuldig door elkaar gebruikt. Wat is wat? In een sterke versimpeling gaan al deze termen over dezelfde processen, maar is elke term een sub-onderdeel van de andere. AI (Kunstmatige intelligentie) is de term voor alle (computer)systemen die beslissingen kunnen nemen op basis van vooraf gedefinieerde regels. Daarbinnen valt Machine learning, waarin deze systemen patronen leren herkennen, zoals spraak- en beeldherkenning. Onderdeel daarvan zijn Deep Learning en/of neurale netwerken, waarbij de patroonherkenning complexer wordt en over meerdere lagen loopt. Generatieve is de meest specifieke set binnen deze termen, waarin de netwerken ingezet worden om nieuwe data te genereren gebaseerd op de geleerde patronen.

Meer informatie via castopod.hku.nl.

  • Opname en montage - Mikal van Leeuwen
  • Techniek - Erik van Zoelen, Mikal van Leeuwen
  • Muziek door Sjoerd Nieuwenhuize
  • Afbeelding door Sjoerd Nieuwenhuize
Download transcript (.srt)
0:02

Mikal: Welkom bij de podcast HKU en AI.

0:04

Mikal: In deze podcast gaan we in gesprek met HKU'ers en alumni over hoe zij AI inzetten in hun werk- en maakprocessen.

0:11

Mikal: In elke aflevering zoomen we in op één aspect van AI, naar aanleiding van een concrete gebeurtenis of ervaring.

0:23

Hanneke: Bij ons is aangeschoven Tant van Nispen, docent Muziek en Technologie bij HKU.

0:29

Hanneke: Kun jij je voorstellen dan?

0:31

Than: Oh ja, met plezier.

0:32

Than: Meestal noem ik eerst dat ik ook bioloog ben.

0:35

Than: Dus ik heb biologie gestudeerd in Utrecht in de jaren negentig.

0:38

Than: En daarna, dus eigenlijk tijdens de biologie, ontdekte ik van wauw, Music en Technology, dit bestaat ook.

0:44

Than: Dus dat is een redelijk subtiele crossfade geworden met nog een tweede opleiding daarna.

0:50

Than: En daar ben ik in doorgegaan.

0:52

Than: Die twee werelden zijn ondertussen wel wat naar elkaar toegegroeid.

0:54

Than: Met het domein voor kunst en ecologie bijvoorbeeld.

0:57

Than: En ook meer art science projecten.

1:00

Than: Als ik ook nog even introduceren waar AI...

1:02

Than: Dat begon eigenlijk ook in de jaren negentig.

1:04

Than: Dus met theoretische biologie, met artificiële neurale netwerken.

1:08

Than: Maar dat was toen ook hoogst theoretisch.

1:10

Than: Het duurde nog wel meer dan tien jaar...

1:12

Than: voordat de eerste kattenplaatjes gegenereerd werden.

1:14

Than: Maar de theoretische basis lag er eigenlijk al.

1:17

Than: En in 2016 ongeveer, toen begon mijn eigen interesse er ook weer mee.

1:22

Than: Vanuit het toenmalige expertisecentrum creatieve technologie.

1:26

Than: Dat er ook een cursus werd aangeboden met een heel gebruikersvriendelijke applicatie eigenlijk, Workinator.

1:33

Than: Waar een aantal basale machine learning algoritmes in zitten en worden uitgelegd.

1:38

Than: Ja, en eigenlijk ging ik toen daar wel weer op aan.

1:40

Than: Ben ik wel de AI ook weer wat ingerold.

1:43

Mikal: Waarom werd je zo enthousiast over AI?

1:45

Than: Ja, in de jaren negentig was ik er niet zo enthousiast over.

1:47

Than: Toen was het meer zo van oké, leuk theoretisch idee, gaat nooit werken.

1:51

Than: Maar dus toen die, nou toch flink wat jaren later, dat het toch ook al wel weer heel veel kon.

1:56

Than: Dat was eigenlijk een soort eye-opener gecombineerd met het boek van Max Tegmark.

2:00

Than: En Life 3.0.

2:03

Than: Waarin de geschiedenis en belangrijke ontwikkelingen van kunstmatige intelligentie heel mooi worden beschreven.

2:11

Than: Maar ook een aantal scenario's, een aantal paden worden doorlopen.

2:14

Than: Dus licht speculatief, maar wel heel realistisch speculatief.

2:18

Than: Die heb ik in 2017 ook gelezen, dus tijdens mijn sabbatical.

2:20

Than: Dat gecombineerd.

2:21

Than: Toen ik terugkwam was ik en heel enthousiast.

2:23

Than: En heel erg aan het prediken bijna zijn van we moeten met HKU hier ook wat mee gaan doen.

2:28

Than: Gisteren.

2:30

Than: Dus dat zijn we ook gaan doen eigenlijk.

2:33

Hanneke: Heb jij toen geïntroduceerd bij muziek en technologie?

2:36

Hanneke: AI?

2:37

Than: Dat was toen nog onder het ECT.

2:40

Than: Maar aangezien ik ook inderdaad wel bij Music and Technology lessen gaf.

2:44

Than: Is dat daar ook meer geïmplementeerd.

2:46

Than: Dat zat al wel een beetje in de creative system design hoek.

2:49

Than: Dus zeg maar programmeren voor muziek en geluid.

2:51

Than: Maar dat is wel in een stroomversnelling geraakt, zou ik maar zeggen.

2:54

Mikal: Je geeft onder andere lessen in AI inzetten in het maken van muziek, toch?

2:58

Than: Dus in mijn lessen in de lijn van Sonic Interaction Design.

3:02

Than: Eén vak gaat eigenlijk over systemen in de breedheid van het begrip.

3:08

Than: Eén van die systemen die we behandelen zijn intelligente systemen.

3:11

Than: En daar hoort machine learning en kunstmatige intelligente systemen dan ook bij.

3:16

Than: Dus dat is tegenwoordig dan uitgebreid met een, voorheen genoemden we dat dan een AI-dag.

3:21

Than: Een tegenwoordig machine learning dag.

3:24

Than: Omdat AI eigenlijk een soort vage holle term is geworden.

3:27

Than: Wat is dat nou dan eigenlijk nog?

3:30

Than: En de focus is dus ook iets meer gaan liggen op de basics achter machine learning.

3:34

Than: Je zou kunnen zeggen de AI-geletterdheid dus bijbrengen naar de basis.

3:40

Than: En in andere contexten is het meer, zoals in jaar één, hebben we dus ook projectonderwijs waar studenten wel iets mee gaan doen met AI.

3:46

Than: Maar je hoeft nog totaal niet te weten wat AI is...

3:49

Than: als je er maar iets mee doet.

3:50

Than: Dus je gaat iets creatiefs ermee maken.

3:53

Than: Deels in gezamenlijkheid.

3:55

Than: Voorheen ook wel geëxploreerd.

3:57

Than: Helemaal uitbesteed.

3:58

Than: Dus zeg maar, je mag niks zelf maken.

4:01

Than: Alles moet AI gegenereerd zijn tot en met je eindverslag.

4:04

Than: Dus hoe ver kom je ermee?

4:07

Than: Hoe ver komen ze ermee?

4:09

Than: Nou, eigenlijk was dat wel indrukwekig de eerste keer dat we deden.

4:12

Than: Tot en met één student die niet eens meer bij de eindpresentatie was.

4:16

Than: En dus ook daar de eindprestatie had gegenereerd.

4:19

Than: Met een avatar en text-to-speech enzovoort.

4:23

Than: Dus dat vonden we wel heel sterk.

4:26

Mikal: En op wat voor manier wordt AI ingezet in het maken van muziek?

4:31

Mikal: Wat kan je met AI en muziek?

4:33

Than: Ja, er komen meteen een soort van die spraakverwarring.

4:36

Than: Van wat verstaan we onder AI eigenlijk?

4:39

Than: Want algoritmische muziek bijvoorbeeld bestaat al heel lang.

4:42

Than: Dus sinds de computermuziek.

4:44

Than: En je zou kunnen zeggen, sinds Mozart met zijn muzikalische Wurvelspiel,

4:49

Than: heb je al zoiets als algoritmes achter het muziek maken proces.

4:53

Than: Maar een algoritme maakt het dus nog geen AI.

4:56

Mikal: Want wat bedoel je dan precies met een algoritme?

4:58

Than: Een algoritme is, in het meest simpele voorbeeld, je hebt bijvoorbeeld een centrale C.

5:03

Than: En ik maak een toonladder door te zeggen, doe er plus één bovenop en dat twaalf keer.

5:08

Than: En dan twaalf keer weer naar beneden.

5:10

Than: Dan heb ik een chromatische toonladder naar boven en naar beneden.

5:14

Than: Dat kan ik in een hele simpele formule typen.

5:16

Than: Dan heb ik niet hele mooie muziek.

5:17

Than: Maar dan heb ik wel een algoritme die mijn toonladder hier weet af te spelen.

5:23

Than: Als je die algoritmes iets ingewikkelder of interessanter maakt.

5:26

Than: Dan kun je je voorstellen dat er ook interessante muziek uit kan komen.

5:29

Than: En dit bestaat dus eigenlijk al heel lang.

5:32

Than: Dat je dan ook die artificiële neurale netwerken inzet.

5:35

Than: Dus wat we nu beschouwen als de hedendaagse AI.

5:39

Than: Dat is dan relatief nieuw.

5:41

Than: En dat wordt al gezien als nu de AI die dus inderdaad muziek genereert.

5:46

Than: En dat is wel weer ook een game changer geworden.

5:48

Than: Dus het domein van muziek, muziektechnologie, maar ook het muziek maken.

5:53

Than: Doorloopt nu waarschijnlijk ook wat veel plaatjesmakers hebben ervaren.

5:57

Than: Met ook de bijbekomende mogelijke disruptieve gevolgen.

6:01

Mikal: Ja, precies. Want is het voorbij, muziek maken zelf als mens?

6:05

Than: Ja, goede vraag. Ik denk dat mensen die muziek willen maken,

6:09

Than: daar nog steeds veel plezier aan beleven.

6:11

Than: Maar als het betekent dat de moditaire waardering voor jouw kunnen wat afneemt, dan gaat dat wel een uitdaging worden.

6:20

Than: Stel dat sommige muziek goed genoeg is voor sommige contexten, maar dat goed genoeg ook wel behaald wordt door muziekgenererende AI's.

6:30

Than: Wat wordt dan nog de meerwaarde om iemand daarvoor in te huren?

6:33

Mikal: We hebben nog een grote vraag eigenlijk, want een van de redenen waarom we je ook hadden uitgenodigd is,

6:39

Mikal: Dus je had een paar weken, maanden inmiddels, geloof ik, een groot nieuws over jouw AI-gebruik.

6:45

Than: Ja, dat is ondertussen inderdaad alweer bijna een jaar geleden.

6:47

Mikal: Een jaar, sorry.

6:48

Than: Ja, klopt.

6:50

Than: Dus inderdaad, vorige kerstreces, toen was ik zelf inderdaad ook nog met AI bezig.

6:56

Than: We waren een animatiefilm aan het maken voor een compositiecompetitie.

7:00

Than: Om te kijken hoever ze konden komen met AI-tools.

7:03

Than: Om daar dus dan de filmmuziek mee te maken.

7:05

Than: Ja, en eigenlijk ben ik toen gestopt met zelf AI te gebruiken.

7:09

Mikal: Ja, helemaal.

7:10

Than: Ja, toen helemaal.

7:12

Than: Ondertussen noem ik het een AI-dieet.

7:15

Than: Dus voor educatieve doeleinden bijvoorbeeld zet ik het heel af en toe nog wel eens in.

7:20

Than: Maar zo min mogelijk.

7:23

Hanneke: Maar was dat midden in dat project? Want je was een project aan het doen?

7:26

Hanneke: Wat was de aanleiding daarvoor?

7:29

Than: Ja, nou eigenlijk was het ook de vraag van een collega van me.

7:32

Than: met wie ik informatie deelde over het energieverbruik...

7:36

Than: achter generatieve AI's met name.

7:38

Than: En zijn vraag was zoiets als...

7:41

Than: hoe verenig je het eigenlijk met de rest van je leefstijl...

7:45

Than: die nogal ingericht is op weinig energieverbruiken.

7:50

Than: Denk daaraan aan proberen niet te vliegen.

7:53

Than: Dus zeg maar dat voornemen sinds 2017.

7:56

Than: Geen auto, koud douche, vegetarisch dieet.

8:00

Than: En dus daar in die leefstijl was eigenlijk deze kennis over energieverbruik niet meer te verenigen.

8:08

Than: Dus dat was eigenlijk ook beantwoord van nou eigenlijk niet.

8:11

Than: En dan dus de vervolgvraag waarom doe ik het nu dan toch nog?

8:14

Than: Kon ik eigenlijk niet beantwoorden.

8:16

Than: Dus toen ben ik daar maar eigenlijk cold turkey mee gestopt.

8:20

Than: Inderdaad wel gevorderd in het project.

8:23

Than: Maar degene die dus de video ging monteren was ook wel verrast.

8:27

Than: Oh, dus hier gaan we het nu mee doen.

8:29

Than: Er gaat geen nieuw materiaal komen.

8:31

Than: Right.

8:33

Than: En daar hebben we nu al mee uitgewerkt.

8:36

Hanneke: Ik ben dan wel benieuwd.

8:37

Hanneke: Vorig jaar ben je de Cold Turkey mee gestopt.

8:40

Hanneke: Geef je dan nog wel les in AI?

8:42

Than: Ja, dat is leuk,

8:43

Than: want toen die eerste week zo'n beetje na dat kerstreces.

8:48

Than: Toen ging dat nieuws relatief snel rond.

8:51

Than: Oh, hey, Than is gestopt met AI.

8:53

Than: Dus ik herinner me nog zo'n moment dat er echt zo'n groepje collega's rondom me stond.

8:56

Than: En dan daar ook allerlei vragen over had.

8:59

Than: ...maar ook allerlei ideeën natuurlijk over heeft.

9:01

Than: Maar wat betekent dat dan?

9:03

Than: Bijvoorbeeld inderdaad voor je onderwijs.

9:04

Than: Maar ook heel erg sterk de argumenten in het verboel.

9:07

Than: Maar er is toch hele goede AI.

9:09

Than: Zoals bijvoorbeeld kankeronderzoek of eiwitunfolding.

9:13

Than: Dus het werd heel duidelijk van...

9:15

Than: ...oh, we zitten wel hier op een interessant spoor.

9:17

Than: Dit maakt blijkbaar iets ook los in collega's.

9:22

Than: Ja, en ook voor het doseren.

9:23

Than: Ik gebruik nu in lessen wel de basis van machine learning.

9:28

Than: Maar dat zijn eigenlijk vrij simpele algoritmes, dus lerende algoritmes, die je op je eigen laptop prima kan draaien.

9:34

Than: En dat is eigenlijk niet te vergelijken met de modellen die je gebruikt.

9:38

Than: Dus op gebruikersniveau AI van bijvoorbeeld een chat GPT of een stable diffusion.

9:44

Than: De gewone leek kan dat eigenlijk ook niet doen.

9:48

Than: Die modellen zijn getraind op zo'n grote dataset met zoveel rekenkracht en zoveel stroomverbruik dan ook.

9:56

Than: Dat is een AI die je dan dus gebruikt, maar niet zelf gemaakt hebt.

10:01

Than: Niet zelf getraind en ook niet snapt.

10:03

Than: Daar kan ik heel prima ver weg van blijven.

10:06

Than: Dus op gebruikersniveau ben ik zelf ook niet zo geïnteresseerd in wat er nu dan zo'n beetje is.

10:13

Than: Wat eigenlijk ook de hele wereld kan gebruiken en inzetten.

10:17

Than: Dan leid ik liever op tot creatief makers en denkers.

10:21

Than: En dan, sure, als je op gebruikersniveau daar elementen van wil gebruiken...

10:25

Than: in een groter creatief meesterplan, dan go for it.

10:30

Than: Maar ik zie dat niet als mijn taak.

10:33

Mikal: Dus in die zin gaat het je niet per se om generatieve AI-tools in het algemeen...

10:37

Mikal: maar meer om de commerciële tools die door iedereen gebruikt kunnen worden op dit moment?

10:41

Than: Ja, en dat is het merendeel eigenlijk ook wel.

10:44

Than: Van de generatieve tools.

10:46

Than: Het zijn toch een beetje de big tech bedrijven die tegen elkaar aan het opboksen zijn.

10:52

Than: Van ja, wie gaat deze AI arms race winnen?

10:57

Than: Ja, dat is een beetje de wilde beste.

10:59

Mikal: Oké, want wat is het probleem met het energieverbruik van AI?

11:03

Mikal: Je zegt van ja, het is niet houdbaar en het is niet verenigbaar met de rest van mijn leefstijl.

11:07

Mikal: Maar wat gaat er dan mis?

11:08

Than: Nou, dan ga ik het nog even in het plaatje laten zien.

11:11

Than: Ik heb eigenlijk een presentatie wat heel simpel heet Why I Quit AI.

11:16

Than: Dat is mijn persoonlijke overweging.

11:19

Than: Die heb ik ook deels gemaakt omdat begin van dit jaar had ik ook nog een presentatie online

11:23

Than: aan de New York University.

11:25

Than: Het ging eigenlijk over hoe AI in creatieve, educatieve contexten wordt ingezet.

11:31

Than: Toevallig was mijn praatje de opening en had ik als laatste slide ook zoiets van, nou

11:36

Than: dat was allemaal heel interessant, maar I'm out.

11:39

Than: Dus kort even toegelegd, één zin waarom dan.

11:43

Than: En eigenlijk kwamen daar toen allemaal vervolgvragen op.

11:46

Than: Dat ook daar zoiets was van...

11:47

Than: oh ja, niet iedereen is op de hoogte van het energievraagstuk.

11:52

Than: Dat ik toen een ding op een rijtje ben gaan zetten...

11:54

Than: zodat ik dat daar ook kon delen.

11:55

Than: Dus eigenlijk dit plaatje van Tjeerd Royaerts.

11:59

Than: Dus dan zie je hier een spreker die wijst naar AI en existential threat.

12:05

Than: En een in mijn ogen onschuldig meisje die het gordijn even opzij schuift...

12:09

Than: en de eigenlijke existential threat laat zien.

12:13

Than: En dat zijn dan dus die rokende schoorstenen die onze energie opwekken.

12:20

Than: Er is heel veel informatie over hoeveel verbruik is er nu zo'n beetje bijgekomen.

12:24

Than: Dus Nederlandse PhD Alex de Vries, die beschreef dit ook zo in 2023.

12:30

Than: Dat er een land als ongeveer Nederland bij aan het komen is voor het energieverbruik met generatieve AI.

12:39

Than: Ja, dus wereldwijd.

12:40

Than: En dan heeft hij het eigenlijk over OpenAI wat erbij is gekomen.

12:44

Mikal: Alleen OpenAI?

12:46

Than: Ja. Maar goed, dus dit soort gegevens gecombineerd met...

12:49

Than: Nou, we weten ondertussen wel dat de CO2-concentratie opgelopen is.

12:54

Than: Is dat ook heel direct bijvoorbeeld te koppelen aan zoiets als de temperatuur-anomalie wereldwijd?

13:00

Than: Nou, dat is allemaal niks nieuws.

13:01

Than: Neem ik aan voor ons en de luisteraars.

13:04

Than: Maar IPCC rapporten die proberen toch wel te illustreren en te noemen van we willen die CO2 uitstoot omlaag brengen.

13:14

Than: Het energieverbruik wereldwijd en dus de bijbehorende CO2 uitstoot.

13:18

Than: Die is echt nog steeds aan het stijgen, nog steeds niet aan het afvlakken.

13:22

Than: En dus als je dan één en één optelt dan kom je heel snel uit op het feit dat Google zes kerncentrales bij gaat bouwen.

13:33

Than: met name dus AI energieconsumptie op te voeren...

13:38

Than: dan kom ik onder de streep uit van...

13:41

Than: als mensheid willen we ons dit misschien niet nu permitteren.

13:47

Mikal: Dat was meteen mijn vraag.

13:48

Mikal: Want er zijn meerdere nieuwsberichten van grote bedrijven...

13:52

Mikal: die nu kerncentrales gaan kopen, bouwen, huren...

13:55

Mikal: wat dan ook, om hun datacenters te kunnen draaien.

13:59

Mikal: Is daarmee het probleem dan opgelost?

14:01

Mikal: Want je hebt het over CO2-uitstoot.

14:02

Mikal: Een kerncentrale heeft in principe geen CO2-uitstoot.

14:05

Than: Ja, nee, dus je zou kunnen zeggen inderdaad van...

14:08

Than: nou, we moeten gewoon wat meer groene stroom erbij hebben.

14:12

Than: De uitdaging zit hem in dat...

14:14

Than: we eigenlijk met een energietransitie bezig zouden moeten zijn.

14:17

Than: Dus inderdaad het uitfaseren van kolen, olie, gas enzovoorts.

14:22

Than: En onderaan de streep is het er eigenlijk alleen maar bij aan het komen.

14:27

Than: Dus het terugvallen op bijvoorbeeld steenkool.

14:31

Than: Dat is waarom we nu het jaar 2024 toch weer een nieuw record hebben in steenkolenverbruik.

14:39

Than: Heeft er mee te maken met dat we gewoon absurd veel energie nodig hebben.

14:44

Than: En dat is niet alleen voor de huishoudens, maar juist ook die industrie en de digitale industrie.

14:53

Than: Dus al die datacentra, rekenkracht, wat erbij komt, dat kost wat.

14:59

Mikal: Dus het probleem is niet alleen maar dat het zoveel in je verbruikt,

15:02

Mikal: maar ook nog dat het bovenop komt bij wat we al verbruiken op dit moment.

15:06

Than: Ja, dus dat is inderdaad die grotere zorg.

15:08

Than: Dus die zes kerstcentrales bijbouwen in Amerika, daar mag je van vinden wat je wil.

15:13

Than: Maar die worden niet bijgebouwd als transitie.

15:17

Than: Ze komen erbij, bovenop dat verbruik en bovenop die transitie die gaande zou moeten zijn.

15:22

Than: Klinkt dat een soort van onlogisch dat je daarop inzet.

15:26

Than: En ook al je energieverbruik gewoon blijft doorgaan.

15:30

Than: In plaats van eerst dat probleem te tackelen.

15:32

Hanneke: Hoe zou jij onze studenten daar wat meer bewust van willen maken?

15:36

Hanneke: Want het is natuurlijk wij onderwijzen.

15:38

Hanneke: We willen opleiden voor de toekomst.

15:41

Hanneke: De toekomst is ook AI.

15:43

Hanneke: Maar ook bewust zijn van wanneer gebruik je nou AI.

15:48

Hanneke: Wel of niet.

15:49

Hanneke: Wat zou je willen meegeven?

15:53

Than: Ja, dat is een goede vraag.

15:54

Than: En ook een enorme uitdaging.

15:59

Than: A, om te realiseren, wat gebruik ik eigenlijk?

16:04

Than: Dus de taalmodellen zoals de chat GPT en verwanten...

16:10

Than: die worden eigenlijk al vrij veel gebruikt.

16:12

Than: Dus in de vorm van een sparringpartner...

16:14

Than: maar ook om te helpen met bijvoorbeeld te schrijven van code.

16:18

Than: Het meedenken in verslagen enzovoort.

16:23

Than: Naast dat je er van alles mag van vinden van wat leer ik dan zelf eigenlijk nog?

16:28

Than: Wat zijn de skills die ik zelf opdoe?

16:32

Than: Geldt hier dan dus nu ook wel die vraag hoe verantwoord ik mijn energieverbruik?

16:37

Than: Dus in hoeverre past dat bij mijn levensstijl?

16:39

Than: Dat dan eigenlijk en levensovertuiging misschien.

16:43

Than: Nu wordt er heel veel niet van geweten.

16:46

Than: Dus ondertussen weten we wel dat als je met een hummer rondje op een strand gaat rijden,

16:50

Than: dat dat misschien iets is om over te fronsen.

16:53

Than: Of ja, vliegschaamte kennen we.

16:58

Than: Maar AI, impact, het gebruik ervan, volgens mij wordt er gewoon heel veel ook niet geweten.

17:05

Mikal: Nee, dat denk ik ook.

17:06

Mikal: Het is nou best wel, ik bedoel jij geeft een aantal voorbeelden van getallen.

17:11

Mikal: Vind ik zelf persoonlijk al best wel moeilijk om terug te vinden.

17:13

Mikal: Dus ik vind het al ingewikkeld om terug te vinden...

17:15

Mikal: hoeveel energie kost die prompt die ik intyp.

17:20

Mikal: Dus is daar een manier om daar bewust aan te worden?

17:23

Mikal: Kan je dat weten? Hoeveel het kost?

17:25

Than: Ja, maar dan ben je dus inderdaad wel best even aan het onderzoeken.

17:28

Than: En ik moet ook wel toegeven...

17:30

Than: ik stelde mij die vragen ook niet hoor...

17:32

Than: toen ik dus met bijvoorbeeld...

17:34

Than: die vroege generatieve AI aan de slag ging.

17:36

Than: Die ook draaide op dan wel cloud servers.

17:39

Than: Dus bij Google bijvoorbeeld.

17:41

Than: En ook op onze eigen renderserver van de HKU.

17:43

Than: En dat zou ik nu wel kunnen terugrekenen nu ik van collega Arnoud ook het verbruik heb gekregen.

17:49

Than: En toen dat verbruik ook duidelijk werd, was ook de vraag van, oh, kan die ook uit?

17:54

Than: Nee, het is heel moeilijk in te schatten wat het verbruik is.

17:57

Than: Aangezien de interface, bijvoorbeeld je smartphone, het is simpelweg een berichtje sturen en je krijgt iets terug.

18:05

Than: Dus die hele, laten we zeggen, kolencentrale, die loopt te branden om jouw chatbericht of plaatje terug te sturen.

18:13

Than: dat heb je op geen enkele manier door als gebruiker.

18:17

Than: Dus dat maakt het zeer ontransparant.

18:21

Mikal: Ja, want het is ook nog eens gratis.

18:23

Mikal: Als iets heel veel energie kost, dan zou ik verwachten dat het heel duur is om te gebruiken.

18:29

Mikal: Ik kan gewoon gratis naar het ChatGPT een account aanmaken en dan in het wilde weg gaan typen.

18:35

Than: Ja, dus waar die rekening terecht gaat komen, dat is ook een hele goede vraag.

18:41

Than: En de vraag hoe gaat deze vorm van generatieve AI renderen?

18:46

Than: Ja, die wordt ook niet per se ergens beantwoord.

18:49

Than: Ik heb het tenminste niet gevonden.

18:51

Mikal: En nu?

18:52

Mikal: Kan ik nog werken met AI?

18:54

Mikal: Of moet ik het helemaal niet meer willen ook?

18:56

Mikal: Heb je een boodschap?

18:56

Mikal: Of heb je meer zoiets van nee, dit is mijn persoonlijke keuze.

19:00

Mikal: En iedereen moet het voor zichzelf uitzoeken.

19:03

Than: Dat laatste sowieso altijd.

19:05

Than: Dus die persoonlijke keuze zoek het daar vooral ook zelf uit.

19:07

Than: En doe wat voor jou goed is, goed voelt.

19:11

Than: Dat lijkt me heel gezond.

19:14

Than: Maar ergens met z'n allen iets weten over het proces en de systemen erachter.

19:20

Than: Dus een beetje systeemdenken.

19:23

Than: Hoe ingewikkeld dat ook is, zeker in deze tijd, zou wel enorm helpen.

19:29

Than: Het afschuiven van verantwoordelijkheid naar de bedrijven of naar de overheid...

19:35

Than: heeft tot nu toe vrij weinig zin gehad.

19:38

Than: Dus het wachten op dat er van bovenaf iets komt, zou ik wel omdraaien naar die eigen verantwoordelijkheid.

19:48

Than: We creëren en voeden dit alles met onze eigen handelingen.

19:56

Than: En wat voeden we dan eigenlijk?

20:00

Than: Om het over problemen te hebben.

20:02

Than: Wij bij Music and Technology hadden niet een probleem met muziekjes maken.

20:08

Than: Dus dat was niet een probleem.

20:10

Than: Maar wat voegt het nu toe?

20:13

Than: Dat AI geschikt kan zijn voor sommige problemen.

20:16

Than: Bijvoorbeeld in de zorg of het ontdekken van nieuwe medicijnen.

20:20

Than: Absoluut.

20:21

Than: Maar dan is het ook omgedraaid.

20:22

Than: Dan heb je een probleem en je wil dan AI inzetten voor een oplossing.

20:27

Than: En nu zoeken we eigenlijk naar problemen voor een oplossing die er opeens zich heeft aangeboden.

20:35

Mikal: En heb jij een mening of een idee over wat de HKU ervan zou kunnen vinden of moeten vinden?

20:42

Than: Ja, ook een mooie vraag.

20:43

Than: Ik denk iets van inzicht in de machinerie.

20:46

Than: Dus van wat is het eigenlijk en hoe werkt het?

20:49

Than: Is denk ik heel waardevol.

20:51

Than: Maar het is ook inderdaad die kijkjes achter de schermen.

20:53

Than: Van bijvoorbeeld hoe is de dataset tot stand gekomen?

20:57

Than: En in welke mate kan ik mij verenigen met eventueel compromitterende werkwijzes?

21:03

Than: Dus de energievraagstuk is er één.

21:06

Than: Het bijbehorende watervraagstuk voor het koelen van al die datacentra, dat is een ander.

21:11

Than: Maar wat komt er allemaal bij kijken?

21:12

Than: Dus dat stukje, ik denk dat dat heel waardevol is om op te doseren.

21:17

Mikal: Dat doe jij ook binnen jouw lessen als je dit onderwerp behandelt?

21:20

Than: Het is vrij veel.

21:23

Than: Maar ik probeer er wel aan te raken.

21:25

Than: Wel afhankelijk van welke jaargang en in welke context de revue passeert.

21:31

Than: Bij ons in jaar 1 SysBas, dus systeembasis.

21:34

Than: Daar hebben we sinds vorig jaar wel ook een gastles...

21:37

Than: die iets vertelt over de keerzijde van AI-gebruik.

21:41

Than: Omdat studenten het nog veel inzetten voor het genereren van hun code.

21:45

Than: Of in ieder geval te assisteren in het komen tot hun programmeerslos.

21:51

Than: En vorig jaar in ieder geval wisten er heel veel om niet.

21:55

Than: Ik kan me zo voorstellen dat dat kijkje achter de schermen...

21:58

Than: als gebruiker niet een vanzelfsprekendheid is.

22:01

Than: Dus dat je gaat doorzoeken, doorvragen.

22:04

Than: Wat zit hier eigenlijk achter?

22:07

Than: Hoe werkt dit?

22:08

Mikal: Wat gebeurt daar?

22:08

Than: Ja, precies.

22:09

Hanneke: Als ik daar nou meer over zou willen lezen of weten of horen...

22:15

Hanneke: over de impact of mijn footprint als ik AI gebruik...

22:19

Hanneke: heb je dan ook tips voor mij om te lezen of om te raadplegen?

22:23

Than: Ja, ik heb een paar links die ik kan delen...

22:26

Than: om bijvoorbeeld onder de podcast te zetten.

22:28

Than: Maar inderdaad een simpele zoekmachine opdracht...

22:30

Than: Met eigenlijk energieverbruik AI.

22:32

Than: Dan vind je vrij veel dit jaar ook wat er uitgekomen is aan artikelen.

22:38

Than: Ik heb er nog een aantal openstaan.

22:39

Than: En eigenlijk na allerlei illustraties.

22:43

Than: Met ook schrikbarende cijfers.

22:47

Than: Komen ze onderaan de streep allemaal uit.

22:49

Than: Dit is wel een uitdaging waar iets aan moet gebeuren.

22:53

Than: Maar ook een enige hint richting van hoe kan die uitdaging dan opgelost worden.

22:58

Than: Is er simpelweg niet.

23:00

Than: Ik ben ook geen bedrijf tegengekomen met een visie op hoe zijn we dit voor.

23:07

Than: En ja, ze hebben een slag geslagen in het zuiniger maken.

23:11

Than: En sindsdien zie je inderdaad dat dingen zuiniger worden.

23:15

Than: Maar dan gebruiken we er gewoon veel meer van.

23:18

Than: En dan gaan we niet meer plaatjes genereren, maar video's.

23:21

Than: En muziek in stereo of surround.

23:25

Than: Enzovoort.

23:26

Than: Ja.

23:29

Mikal: Is er hoop?

23:32

Mikal: denk je dat het nog

23:34

Mikal: ik wil het niet al te depressief maken

23:35

Mikal: het is best een

23:37

Mikal: zwaar verhaal in die zin

23:39

Mikal: wat we net allemaal besproken hebben

23:41

Mikal: er is een energievraagstuk

23:42

Mikal: er was al een energievraagstuk

23:44

Mikal: we zijn er eigenlijk alleen maar dingen aan toevoegen

23:46

Mikal: we kunnen dingen efficiënter maken

23:48

Mikal: maar we gebruiken er ook nog meer van

23:50

Mikal: hoe zie jij het ontwikkelen

23:52

Mikal: van hier

23:54

Than: dus je bedoelt specifiek voor wat betreft

23:56

Than: AI en AI gebruik

23:57

Than: Ja, dat is wel...

23:59

Than: Er speelt namelijk nog wel wat meer met AI.

24:01

Than: Dus algoritmes die bijvoorbeeld jou suggereren...

24:08

Than: wat jij als volgende filmpje zou willen zien...

24:10

Than: of muziek zou willen luisteren in Spotify...

24:13

Than: maar eigenlijk ook wat jou een beetje aanspreekt in je social media...

24:18

Than: om meer over te willen leren en weten.

24:23

Than: Naast de uitdaging van energieverbruik...

24:24

Than: Gebruik zie ik dat ook wel als een zorgenkindje van de AI.

24:29

Than: Dus het feit dat er toch wel de nodige brandbrieven al zijn gestuurd van...

24:35

Than: is er niet een pauzeknop die we toch een tijdje kunnen inzetten?

24:38

Than: Want dit gaat een kant op die we misschien niet willen.

24:44

Than: Dan stemt dat in ieder geval nog even wat meer zorgwekkend, zou ik zeggen.

24:49

Than: Dus voordat we de kant van de hoop opgaan.

24:52

Than: Er is in ieder geval meer dan alleen energie, water en datasets achter AI.

24:59

Than: Tristan Harris, die vond ik heel raak dat beschrijven in The Social Dilemma.

25:04

Than: Een documentaire over social media.

25:07

Than: Dat die groei aan digitale intelligentie, dat die AI de menselijke zwakte voorbij gaat.

25:17

Than: En menselijke zwakte dan in de zinnen, bijvoorbeeld verslavingsgevoeligheid.

25:22

Than: Of het reageren vanuit emoties en daar dan slim op inspelen als algoritme zijnde.

25:33

Than: Dus denk aan steeds slimmere reclames en steeds slimmere suggererende algoritmes.

25:41

Than: Met dus bijvoorbeeld die doomscrolling tot gevolg.

25:44

Than: Maar ook lees over jongeren en hun mentale gestel en hun zelfbeeld en dergelijke.

25:53

Than: Dan zijn dat wel gevaarlijke ontwikkelingen.

25:59

Than: Het mooie is, voor de positieve kant, dat we dit ondertussen weten.

26:04

Than: We zijn wel heel goed gebleken in niet zozeer problemen voorkomen,

26:10

Than: als er problemen zijn die dan op te gaan lossen.

26:13

Than: Dus dat stemt mij dan in ieder geval hoopvol.

26:15

Than: We weten nu heel veel met elkaar, we zien de eerste gevolgen er ook al van.

26:19

Than: De rechtszaken worden ook allemaal aangespannen.

26:22

Than: Dus op welke tijdschaal we dan hoopvol mogen zijn?

26:26

Than: Als bioloog ben ik gewend om in deep time te denken.

26:30

Than: Liever op een iets kortere tijdschaal.

26:32

Than: Dan die.

26:33

Hanneke: Ik denk dat wij wel rond zijn.

26:36

Hanneke: En je vertelt heel veel zinvolle dingen.

26:39

Than: Oké, mooi goed te horen.

26:40

Mikal: Ja, veel inzichten.

26:41

Mikal: Ik denk dat het een hoop interessante informatie is voor de HKU'er.

26:46

Mikal: Om nog op verder te komen.

26:47

Mikal: We zullen inderdaad nog heel veel informatie delen via linkjes onderaan de podcast.

26:51

Mikal: Hartelijk dank voor je gesprek.

26:53

Than: Ja, heel graag gedaan.

26:54

Hanneke: Dank je wel.

26:55

Than: Welkom.

26:56

Mikal: Tot de volgende keer.